از اثبات حضور رقیه خاتون(س) در کربلا تا اصول دینی در تربیت دختر

امروز پنجم ماه صفر مصادف با سالروز شهادت حضرت رقیه(س) است که همین موضوع بهانه‌ای شد برای بررسی دو مسئله اثبات حضور این بانوی سه ساله در کربلا و رابطه پر مهری که امام حسین(ع) با دخترش داشت و باعث شد به طور دردناکی در خرابه‌های شام، به شهادت برسد.

به گزارش آستان نیوز، دختری سه ساله که محبتی عمیق از پدر مهربانش در دل دارد بعد از دیدن سرِ پدر طاقت نمی‌آورد و در خرابه‌های شام به شهادت می‌رسد.
به این ماجرا از هر طرف نگاه کنیم موضوعات متعددی در دل خود دارد و می‌توان ساعت‌ها به آن پرداخت. از شبهه حضور حضرت رقیه(س) در کربلا بگیرید تا رابطه دخترپدری و مهر و محبتی که آوازه‌اش را هر انسان آزاده‌ای که شنیده، ناخودآگاه اشک بر چشمانش، حلقه زده است.
امروزه بعد از گذشت 1400 سال هنوز هم کربلا درس‌های نهفته و نگفته‌ای دارد که می‌توان به آن پرداخت. ما نیز در این رابطه به بررسی شبهه حضور دختر سه ساله کربلا و این رابطه محبت آمیز پدردختری و نقش پدر در تقویت تربیت دینی پرداختیم که در این زمینه حجت الاسلام و المسلمین سیدعلی سجادی زاده، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی پاسخ داده است.

فاطمه صغری، همان رقیه(س) سه ساله است

حجت الاسلام و المسلمین سیدعلی سجادی زاده، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم اسلامی رضوی در خصوص پاسخ به شبهه حضور حضرت رقیه(س) در کربلا اظهار کرد: بر اساس منابع، حضور سکینه و فاطمه بنت الحسین(ع) و فاطمه صغری یا رقیه(س) دختران امام حسین(ع) در کربلا حتمی است که شکی بر اساس منابع اهل سنت و شیعه وجود ندارد؛ اما آنچه بعدها منشا شبهه شده این است که تاریخ نویسان نسبت به نام اولاد، دقت زیادی نداشتند.
درباره اسم «رقیه(س)»، باید گفت،در میان اعراب این گونه بود که هر فردی به چند نام و لقب خطاب می‌شد. مثل این است که شما فرزندی را دوست دارید و او را در خانه با اسمی متفاوت از شناسنامه‌اش صدا می‌زنید.
حضرت رقیه(س)، به تعبیری همان فاطمه صغیره است که منابع، حضور ایشان را در کربلا، تصدیق کرده‌اند.
حجت‌الاسلام سجادی‌زاده، تصریح کرد: ذکر اسم و عنوان حضرت رقیه(س) بعد از دوره‌ای مهم شده است در حالی‌که، حتی تاریخ ولادت ائمه(ع) به اندازه امروز مهم نبوده است به همین دلیل می‌بینیم دو تاریخ تولد برای پیامبر(ص) و برخی از امامان معصوم(ع) یا شهادت برخی از ائمه(ع) وجود دارد؛ اما برای جلوگیری از این تعدد، تنها یکی از آنها را که بیشتر در تاریخ آمده انتخاب کردند و آن را به رسمیت شناختند.
به همین دلیل است، گاهی می‌بینیم در تقویم نوشته شده شهادت یا ولادت معصوم(ع) به روایتی، به این معنا که برخی نیز به این تاریخ اشاره کرده‌اند.

اثبات وجود حضرت رقیه(س) از سه روش

این مدرس علوم قرآن و حدیث با بیان این مطلب که در این موضوع که دختری سه ساله همراه اسرا بوده، با آن حالت جانسوز به شهادت رسیده و در شام دفن شده است در منابع تاریخی آمده است و در آن شکی نیست، ابراز کرد: با وجود اینکه منابع مکتوب زیادی از جمله منابع شیعی از قرن دوم تا ششم در جریان جنگ‌ها از بین رفته است، اما افرادی مانند سید ابن طاووس برخی از این منابع مهم را در اختیار داشتند.
همچنین دیگر علما نیز بر اساس اصل «شهرت نسب» و کرامات گوناگونی که از سوی این خانم سه ساله برای مردم صورت گرفته است، حضور و وجود حضرت رقیه(س) را در کوفه و شام و کربلا، تصدیق می‌کنند.
سجادی‌زاده با اشاره به داستانی معروف از کرامات حضرت رقیه(س) تعریف کرد: در قسمتی از مستندات تاریخی، جریان تعمیر و بازسازی قبر این بانوی سه ساله ذکر شده که مورد تایید است. ماجرا از این قرار است که چندین بار سید ابراهیم دمشقی و خانواده‌اش در عالم رویا خواب این بانوی سه ساله را می‌بینند.
در خواب از سید ابراهیم خواسته می‌شود که به نزد والی شام برود و از او بخواهد که قبر را تعمیر کنند؛ زیرا داخل قبر آن حضرت آب جمع شده بود و جسم مطهر ایشان معذب بود.
والی شام با مطلع شدن از این جریان از علمای شیعه و سنی خواست که غسل کنند و در نزد مرقد آن بانو جمع شوند و قرار بر این شد که قفل به دست هر شخصی باز شد، متصدی نبش قبر و تعمیر آن شود.
قفل تنها به دست سید ابراهیم دمشقی که نسبش منتهی به سیدمرتضی علم الهدی می‌شود، باز شد و بدن شریف آن حضرت را به مدت سه روز از قبر خارج کردند و به تعمیر آن، پرداختند.

انتخاب نام زیبا و پرمعنا و خطاب دلنشین پدر به دختر
در بخش بعدی گفت وگو با استاد سجادی‌زاده درباره نحوه صحیح ارتباط پدر با دختر بر اساس متون دینی سوال کردیم که گفت: جاهلیت قدیم چه در ایران عهد ساسانی، چه در هند، چین و یا عربستان نگاه بدی به دختر داشتند اما بر عکس، پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) نگاهی والا و ارزشمند به دختر داشتند و او را تکریم می کردند.
بعد از رواج سبک و سیره پیامبر(ص) بود که به حضور پدر در تربیت فرزند تاکید شد و راهکارهایی در این زمینه داده شده است. یکی از آنها نامگذاری مناسب برای فرزندان است؛ اسم‌ها و القابی با معنا و زیبا.
شما ببینید که پیامبر گرامی خدا، حضرت زهرا(س) را با چندین لقب پر معنا خطاب می‌کردند. اسم‌های متعددی برای حضرت فاطمه(س) آمده است مانند حنانه، محدثه، هانیه و ... که در تمامی این اسامی، معنای مهر و محبت و لطافت وجود دارد.

توجه به روح لطیف دخترانه

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدعلی سجادی زاده توجه به روحیه لطیف دختران را در ارتباط صحیح با والدین مهم دانست و بیان کرد: یکی دیگر از زمان‌هایی که باید به دختران توجه و محبت کرد زمانی است که پدر وارد منزل می‌شود و چیزی برای فرزندان و اهل خانه خریده است. برای والدین هر دو فرزند پسر و دختر عزیز و محبوب هستند اما دختر به لحاظ روحیه لطیفی که دارد و نباید شکننده باشد گفته شده اگر میوه‌ای، هدیه‌ای یا خوراکی‌ای به خانه بردید ابتدا به دختر بدهید؛ چرا که او فردا می‌خواهد مادر و همسر باشد و خود، فرزندی تربیت کند و مسئولیت خانه را، خواهد داشت.

ان المحب لمن یحب مطیع

این پژوهشگر اخلاق و علوم دینی بیان کرد: در حدیث آمده است: «ان المحب لمن یحب مطیع»، یعنی محبوب نسبت به کسی که به او محبت می‌کند مطیع است.
وقتی پدر و مادر به دختر محبت کنند، از او پیروی می‌کند. فرض کنید پدری که چنین است وقتی به نماز می ایستد، دختر هم از همان سنین کودکی کنار پدر نماز می‌خواند. انسان مقلدترین موجود است به همین دلیل قدرت یادگیری دارد. وقتی والدین عملی را انجام دهند یا حرفی بزنند دختر از او تقلید می‌کند.

عمل به وعده‌ها

وی تاکید کرد: اولیای خدا فرموده‌اند وقتی به فرزندان خود وعده‌ای می‌دهید حتما به آن عمل کنید چرا که نگاه فرزند به پدر و مادر در دوره کودکی، نگاهی الهی است و گمان می‌کند او قدرتمندترین و بهترین فرد جهان است.
پدر وقتی وعده‌ای به دخترش می‌دهد باید حتما به آن عمل کند یا وعده‌ای بدهد که بتواند از عهده انجام آن برآید.
لازم است والدین تا جایی که می‌توانند و درست است خواسته‌های فرزندان خود را اجابت کنند و زمانی که وعده‌ای می‌دهند حتما به آن عمل کنند.

نگاه اخروی و بلندمدت در کلام و رفتار

حجت‌الاسلام سجادی زاده با اشاره به سفارش معصومین(ع) درباره سنین تربیتی فرزندان بیان کرد: بر اساس اصول تربیت دینی، گفته‌اند فرزند را تا سن 6 سالگی آزاد بگذارید و اگر مانعی سر راه اوست، والدین آن مانع را، رفع کنند. مثلا وقتی در حال بازی است و سر راهش لیوانی قرار دارد نگوییم مراقب لیوان باش، ما باید آن شیء را از سر راه او برداریم و موانع آزادی‌اش را رفع کنیم.
از 6 سالگی به بعد، رشد عقلی او بیشتر شده و متوجه انجام واجبات مانند نماز می‌شود، اینکه تشکر از خدا چیست و حجاب حداقلی چه معنایی دارد؟
اهل بیت(ع) در این باره توصیه می‌کنند دختر و پسر را از سنین کودکی به نماز تشویق کنید و دختران را از هفت سالگی به حجاب عادت دهید.
همه اینها با زبان و نگاهی آگاه و مهربان باید باشد. چه نگاهی؟ باید دانست که دختر و همه انسان‌ها، ابدیت در پیش دارند و زندگی‌ به چند روزه عمر دنیا محدود نمی‌شود و آخرت وجود دارد.
افق نگاه والدین باید به قیامت و بهشت و جهنم باشد. در دنیا نیز این نگاه را می‌توان با محبت به خدا ایجاد کرد. بهتر است این مسئله و نگاه با ایجاد عادت و بیان کودکانه به دختران آموزش داده شود.

وظیفه جامعه نسبت به رفتار با دختران

وی ادامه داد:امام رضا(ع) در جمعی حاضر بودند که دختری ۶ ، هفت ساله وارد آن جمع می‌شود، کسانی که آنجا بودند به دلیل محبتی که به دختر داشتند او را بوسیدند و نوازش کردند و مورد محبت قرار دادند تا اینکه دختر روبه روی امام ایستاد.
امام قبل از آنکه دختر را نوازش کند پرسید چند سال دارد؟ وقتی جواب دادند امام دستش را عقب کشید و فرمودند «این دختر دیگر بزرگ شده است و باید مراعات کند.»
آن دختر نسبت به حجاب تکلیفی ندارد اما افراد بزرگ تر وقتی در مقابل او قرار می گیرند، باید وظیفه خود را نسبت به رفتار خود بدانند. تمامی مراجع معتقدند در چنین شرایطی در مرحله نخست پدر مکلف به رعایت حجاب است نه دختر و در مراحل بعدی، دیگر افراد جامعه نیز باید به مسائل اخلاقی و شرعی دختران توجه و رعایت نمایند.

هماهنگی مادر با پدر در تربیت فرزند

حجت الاسلام سجادی‌زاده تاکید کرد: اگرچه باید گفت پدر در تربیت فرزند نقش دارد، اما در تربیت فرزن، نقش مادر بدون شک مهم‌تر است، چنانکه می‌فرمایند «از دامن زن، مرد به معراج می رسد.»
تربیت تک والدی نیز مضر است، لذا نقش پدر و مادر در تربیت فرزندان پا به پای هم اهمیت دارد.
در تربیت فرزند، هر دو والد مسئول هستند و هماهنگی بین آنها بسیار مهم است،آنها در ایجاد و بیان ارزش‌ها،باید جلوی فرزند با یکدیگر مخالفت نکنند. مثلا اگر پدر از دختر می‌خواهد غذایش را کامل بخورد و ظرف غذایش را تمیز کند، مادر نسبت به این رفتار شاکی نشود و او را تمسخر نکند و حرفی نزند که، خلاف آن باشد.